بیاموزید که مایکروسافت دِیتاورس (Microsoft Dataverse) چگونه از توسعه پاور پلتفرم (Power Platform) از طریق مدیریت داده، خودکارسازی، یکپارچهسازی و حاکمیت پشتیبانی میکند.
دیتاورس یکی از اجزای کلیدی مایکروسافت پاور پلتفرم (Microsoft Power Platform) است که به سازمانها روشی ساختاریافته برای ذخیرهسازی، مدیریت و استفاده از دادههای کسبوکار در میان برنامههای مختلف ارائه میدهد. این قابلیت ذخیرهسازی داده که بهصورت داخلی در پلتفرم تعبیه شده است، چالشهای رایج مرتبط با مدیریت سنتی دادهها، مانند پراکندگی اطلاعات و دسترسی محدود به دادهها، را برطرف میکند. مایکروسافت دیتاورس به سازمانها امکان میدهد برنامههای سفارشی ایجاد کنند، فرایندها را خودکارسازی کنند و دادهها را میان ابزارهای پاور پلتفرم متصل سازند.
در این مقاله، مفاهیم اصلی، مزایا، موارد استفاده، مدل امنیتی، شیوههای حاکمیت و ملاحظات مربوط به مهاجرت آن را بررسی خواهیم کرد.
دیتاورس در پاور پلتفرم (Power Platform) چیست؟
مایکروسافت دیتاورس (Microsoft Dataverse) یک پلتفرم دادهای امن و مبتنی بر فضای ابری است که دادههای کسبوکار مورد استفاده توسط برنامههای مایکروسافت پاور پلتفرم (Microsoft Power Platform)، مانند Power Apps، پاور اتومیت (Power Automate) و ابزار هوش تجاری (Power BI)، را ذخیره و مدیریت میکند. دیتاورس که پیشتر با نام سرویس داده مشترک (Common Data Service – CDS) شناخته میشد، محیطی ساختاریافته فراهم میکند که در آن سازمانها میتوانند دادهها را ذخیره کنند، روابط میان جدولها را تعریف کنند و دسترسیها را از طریق قابلیتهای امنیتی داخلی کنترل کنند.
متخصصان فناوری اطلاعات، مفاهیم آشنای پایگاه داده را در دیتاورس مشاهده خواهند کرد؛ زیرا دادهها در آن بهصورت جدولها ساختاربندی میشوند و نوع داده را مشخص میکنند. با این حال، دیتاورس فراتر از یک فضای ذخیرهسازی ساده عمل میکند. این پلتفرم کنترل دقیق و جزئی بر دسترسیها و مجوزها ارائه میدهد، با آژور اکتیو دایرکتوری (Azure Active Directory) یکپارچه میشود و از مدلهای امنیتی طراحیشده برای محافظت از اطلاعات حساس کسبوکار پشتیبانی میکند.
دیتاورس چگونه با برنامههای پاور پلتفرم (Power Platform) کار میکند؟
قدرت اصلی دیتاورس در یکپارچگی آن با سایر بخشهای پاور پلتفرم (Power Platform) نهفته است؛ زیرا این پلتفرم اجزای مختلف را به یکدیگر متصل میکند. دادهها از منابع مختلف، مانند پایگاههای داده داخلی، فهرستهای شیرپوینت (SharePoint) یا رابطهای برنامهنویسی کاربردی خارجی (External APIs)، میتوانند از طریق پاور کوئری (Power Query) بهصورت روان وارد دیتاورس شوند. با استفاده از دیتاورس، امکان ایجاد یک مدل داده یکپارچه وجود دارد که هر برنامهای در پاور پلتفرم میتواند از آن استفاده کند. تصور کنید یک برنامه خدمات مشتری ایجاد میکنید که دادهها را نهتنها از سیستم مدیریت ارتباط با مشتری (CRM)، بلکه از نظرسنجیهای بازخورد مشتریان در شیرپوینت نیز دریافت میکند. دیتاورس دسترسی به این ترکیب دادهها را بهسادگی امکانپذیر میسازد.
یکپارچهسازی دیگری نیز نقش مهمی در افزایش قابلیتهای راهکار ایفا میکند. دیتاورس میتواند بهعنوان پلتفرم داده زیربنایی برای داینامیکس ۳۶۵ (Dynamics 365) عمل کند. کاربران داینامیکس ۳۶۵ میتوانند از طریق رابط کاربری برنامه اختصاصی خود در داینامیکس ۳۶۵ (مانند فروش، خدمات مشتری، بازاریابی و غیره) با دادههای دیتاورس تعامل داشته باشند. آنها میتوانند رکوردها را ایجاد، مشاهده، بهروزرسانی و حذف کنند، بدون اینکه نیازی داشته باشند جزئیات فنی دیتاورس را بدانند. همزمان، این کاربران میتوانند از ابزارهایی مانند پورتال سازنده پاور اَپس (Power Apps Maker Portal) یا رابط سفارشیسازی داینامیکس ۳۶۵ (Dynamics 365 Customization Interface) برای ایجاد جدولها، فیلدها، فرمها، نماها و فرایندهای کسبوکار سفارشی در دیتاورس استفاده کنند.
برای متخصصان فناوری اطلاعات، این راهکار یک پلتفرم دادهای قدرتمند و آشنا ارائه میدهد. مدلهای امنیتی قابل سفارشیسازی، پشتیبانی از افزونهها (Plugins) و گردشهای کاری (Workflows)، و حتی یک رابط برنامهنویسی کاربردی RESTful (RESTful API)، افقهای جدیدی از امکانات را فراهم میکنند. برای مثال، اگر نیاز داشته باشید قوانین کسبوکار خاصی را بر دادههای خود اعمال کنید، دیتاورس این فرایند را سادهتر میکند. همچنین، اگر بخواهید پاور اَپس (Power Apps) خود را با یک وبسرویس سفارشی یکپارچه کنید، میتوانید راهکاری مناسب را با استفاده از دیتاورس پیدا کنید.
ارزش یکپارچهسازی دیتاورس (Dataverse)
مایکروسافت دیتاورس (Microsoft Dataverse) به سازمانها کمک میکند تا با متمرکزسازی دادههای کسبوکار، بهبود امنیت و پشتیبانی از خودکارسازی، راهکارهای متصلتر و کارآمدتری در پاور پلتفرم (Power Platform) ایجاد کنند. بهجای جستوجوی اطلاعات در میان صفحات گسترده، سیستمهای قدیمی یا برنامههای جدا از هم، کارکنان میتوانند از طریق یک پلتفرم یکپارچه به دادههای مورد نیاز خود دسترسی داشته باشند.
این مخزن متمرکز داده، در ترکیب با ابزارهای پاور پلتفرم، برنامههای کاربرپسندی را فراهم میکند که متناسب با نقشهای شغلی خاص تنظیم شدهاند. این مزیت باعث کاهش زمانی میشود که برای جستوجوی دادهها اختصاص داده میشود. طبق گزارش گارتنر (Gartner)، ۴۷ درصد از کارکنان دیجیتال در پیدا کردن اطلاعات یا دادههای مرتبط مورد نیاز برای انجام وظایف شغلی خود با چالش مواجه هستند (شکل ۱ را ببینید). دیتاورس میتواند تا حدی این مانع را برطرف کند.
تصویر1: جستجو برای پیدا کردن دادههای درست به چالش بزرگی برای کارکنان تبدیل شده است، تا جایی که مؤسسه گارتنر بر لزوم ارتقای ابزارهای تجربه دیجیتال کارکنان (DEX) تأکید میکند.
سادهسازی مدیریت دادهها
بهعنوان یک مخزن متمرکز، دیتاورس (Dataverse) نیاز به کار با چندین پایگاه داده یا صفحه گسترده را از بین میبرد. برای سناریوهای رایج کسبوکار، این پلتفرم مدلهای داده از پیش ساختهشدهای ارائه میدهد و باعث میشود کارکنان از صرف زمان معمول برای طراحی جدولها و روابط از ابتدا بینیاز شوند. با این حال، بزرگترین مزیت آن، یکپارچگی با اکوسیستم پاور پلتفرم (Power Platform) است. دادههای موجود در دیتاورس بلافاصله در دسترس پاور اَپس (Power Apps)، داشبوردهای پاور بیآی (Power BI) و جریانهای پاور اَتومیت (Power Automate) قرار میگیرند. این قابلیت موجب جریان روانتر دادهها و ایجاد تجربه کاربری یکپارچه در میان برنامههای مختلف شما میشود. این دادههای یکپارچه همچنین میتوانند به نیروی محرک اصلی خودکارسازی تبدیل شوند.
نقاط قوت کلیدی:
بهبود امنیت و انطباقپذیری
با در نظر گرفتن مقررات مختلف داده و نگرانیهای امنیت سایبری در طراحی قابلیتهای خود، دیتاورس (Dataverse) بر پایهای قدرتمند برای ایمنسازی دادههای کسبوکار شما عمل میکند. این پلتفرم کنترلهای دسترسی انعطافپذیر مبتنی بر نقش ارائه میدهد تا اطمینان حاصل شود کاربران تنها دادههایی را مشاهده میکنند که مجوز دسترسی به آنها را دارند. برای اطلاعات حساس، میتوان امنیت در سطح فیلد را بهصورت جزئی و دقیق اعمال کرد. قابلیتهای حسابرسی و ردیابی تغییرات نیز به حفظ پاسخگویی و رعایت استانداردهای انطباق کمک میکنند. انطباق دیتاورس با استانداردهای صنعتی مانند مقررات عمومی حفاظت از دادهها (General Data Protection Regulation – GDPR) یکی دیگر از جنبههای مهم حفاظت از دادهها برای سازمانها است.
نقاط قوت کلیدی:
همانطور که پیشتر اشاره کردیم، دیتاورس (Dataverse) از طریق هماهنگی و یکپارچگی با سایر ابزارهای پاور پلتفرم (Power Platform)، به خودکارسازی فرایندها در سازمانها کمک میکند. در ادامه چند مورد استفاده که میتواند برای کسبوکار شما کاربردی باشد آورده شده است:
در نهایت، دیتاورس (Dataverse) به لطف رویکرد کمکد/بدونکد (Low-code/No-code) پاور پلتفرم (Power Platform)، توسعه سریع را امکانپذیر میسازد. با استفاده از این راهکار مایکروسافت ۳۶۵ (Microsoft 365)، «توسعهدهندگان شهروندی» (Citizen Developers) میتوانند بدون نیاز به تخصص گسترده در برنامهنویسی، برنامههای سفارشی ایجاد کرده و فرایندها را خودکارسازی کنند. فرادادههای غنی ارائهشده توسط دیتاورس، فرایند کشف و درک دادهها را بسیار سادهتر و شهودیتر میسازد. این فراداده، فیلدها، روابط و منطق کسبوکار را توصیف کرده و امکان طراحی سریعتر برنامهها را فراهم میکند. قابلیت استفاده مجدد از مؤلفهها نیز فرایند توسعه را بیش از پیش بهینه میکند؛ بهگونهای که یک گردش کاری ایجادشده در یک برنامه میتواند بهسادگی در برنامهای دیگر مورد استفاده مجدد قرار گیرد و این امر زمان توسعه را به شکل قابلتوجهی کاهش میدهد.
چه زمانی از دیتاورس (Dataverse) استفاده کنیم؟
مایکروسافت دیتاورس (Microsoft Dataverse) برای راهکارهای پاور پلتفرم (Power Platform) که به مدیریت ساختاریافته دادهها، خودکارسازی، کنترلهای امنیتی و یکپارچهسازی روان با ابزارهایی مانند پاور اَپس (Power Apps)، پاور اتومیت (Power Automate) و پلتفرم هوش تجاری (Power BI) نیاز دارند، گزینهای بسیار مناسب است. با این حال، دیتاورس برای همه سناریوها انتخاب درستی نیست؛ بنابراین درک اینکه چه زمانی باید از آن استفاده کرد و چه زمانی باید گزینههای جایگزین را در نظر گرفت، اهمیت زیادی دارد. در ادامه، یک راهنمای کوتاه درباره سناریوهایی که بیشترین تناسب را با یکپارچهسازی دیتاورس دارند ارائه شده است:
چه زمانی باید گزینههای جایگزین را در نظر گرفت؟
مهم است توجه داشته باشیم که همیشه موضوع انتخاب یکی از این گزینهها در برابر دیگری نیست. راهکارهای مختلف میتوانند از ترکیبی از اتصالدهندهها برای دریافت دادههای خارجی و از دیتاورس برای ذخیره موجودیتهای اصلی کسبوکار و اعمال فرایندهای سفارشی استفاده کنند. برای مثال، شرکت شما میتواند دادههای مشتریان را از طریق یک اتصالدهنده از Salesforce دریافت کرده و سپس آنها را همراه با دادههای اضافی مربوط به روابط خاص کسبوکار خود در دیتاورس ذخیره کند.
توضیح راهکارهای دیتاورس (Dataverse Solutions)
وقتی صحبت از شهروند برنامهنویس (Citizen Developers) در بسترهی مایکروسافت پاور پلتفرم (Microsoft Power Platform) میشود، راهکارهای دیتابِرس سازوکارهایی برای بستهبندی و پیادهسازی شخصیسازیها و پیکربندیها بین محیطهای مختلف هستند. راهکارهای دیتاورس یک روش کاربرپسند برای شهروندان برنامهنویس فراهم میکنند تا شخصیسازیهای خود را در میان محیطهای مختلف مدیریت کرده و ارتقا دهند، بدون اینکه وابستگی شدیدی به متخصصان فناوری اطلاعات (IT) داشته باشند. این امر در سناریوهایی که تغییرات ایجادشده در یک محیط توسعه یا تست باید به محیط عملیاتی منتقل شوند، بسیار حیاتی است.
چرا راهکارهای دیتاورس مهم هستند:
فرآیند عمومی انتقال تغییرات از یک محیط به محیط دیگر به این صورت است:
| مرحله | توضیحات |
|---|---|
| ایجاد یک راهکار (Solution) | در محیط مبدأ، یک راهکار جدید ایجاد کرده و مولفههای مورد نظر را به آن اضافه کنید. |
| خروجی گرفتن (Export) از راهکار | راهکار را به عنوان یک بسته مدیریتشده (Managed) یا مدیریتنشده (Unmanaged) صادر کنید. |
| وارد کردن (Import) راهکار | در محیط مقصد، بسته راهکار خروجیگرفتهشده را وارد کنید. |
حاکمیت
در بسترهی دیتاورس، حاکمیت چتری حمایتی از سیاستها، فرآیندها و ابزارهایی است که برای تضمین استفادهی کارآمد و منطبق با مقررات از دادهها پیادهسازی میشوند. جنبههای حیاتی حاکمیت دیتاورس عبارتاند از:
امنیت دادهها و کنترل دسترسی
کیفیت و مدیریت دادهها
پیادهسازی یک حاکمیت قوی در دیتاورس ممکن است دشوار به نظر برسد، اما این سرمایهگذاری ارزش زمان شما را دارد. یک محیط دیتاورس با حاکمیت مناسب، منجر به افزایش کارایی و اعتماد بیشتر کاربران میشود. مالکیت شفاف دادهها، سردرگمیها و گلوگاهها را در سازمان شما کاهش میدهد، در حالی که اقدامات امنیتی قوی، احتمال نقض دادهها یا تخلفات مقرراتی را به حداقل میرساند. مهمتر از همه، حاکمیت خوب باعث ایجاد اعتماد به راهکارهای پاور پلتفرم شما شده و پذیرش گستردهی آن را تشویق میکند.
مدل امنیتی مایکروسافت دیتاورس (Microsoft Dataverse) چگونه کار میکند؟
مایکروسافت دیتاورس (Microsoft Dataverse) یک مدل امنیتی انعطافپذیر ارائه میدهد که برای هماهنگی با محیطهای مدرن سازمانی طراحی شده است. این مدل برای مدیریت هویت و دسترسی به دایرکتوری فعال آژور (Azure AD) متکی است و به سازمانها اجازه میدهد با استفاده از ابزارهای امنیتی آشنای مایکروسافت، دسترسی به محیطهای دیتاورس، برنامهها و دادهها را کنترل کنند.
دیتاورس از یک سیستم امنیتی مبتنی بر نقش استفاده میکند. نقشهای از پیش تعریفشده (مانند مدیر سیستم و کارشناس فروش مجموعهای از مجوزها را در اختیار دارند و همچنین میتوان نقشهای سفارشی متناسب با ساختار سازمان ایجاد کرد. این نقشها مشخص میکنند که یک کاربر چه اقداماتی میتواند روی رکوردها انجام دهد؛ مانند ایجاد، مشاهده، بهروزرسانی، حذف و سایر عملیات. کاربران میتوانند چندین نقش مختلف داشته باشند و مجوزهای نهایی آنها ترکیبی از مجوزهای ارائهشده توسط این نقشها خواهد بود.
گاهی اوقات نیازهای امنیتی یک سازمان فراتر از کنترل دسترسی به یک جدول کامل است. امنیت در سطح فیلد (Field-level Security) به شما امکان میدهد تعداد کاربرانی را که میتوانند مجوز مشاهده، بهروزرسانی یا ایجاد تغییر در فیلدهای مشخصی از یک جدول را داشته باشند، محدود کنید. این قابلیت برای سناریوهایی که شامل دادههای حساس مانند اطلاعات شناسایی شخصی یا سوابق مالی هستند، ضروری است.
مدل امنیتی دیتاورس (Dataverse) روشی آشنا و دقیق در اختیار تیمهای فناوری اطلاعات قرار میدهد تا دسترسی کاربران را مدیریت کرده و از دادهها محافظت کنند. این زیرساخت امن، همراه با هماهنگی آن با آژور اَکتیو دایرکتوری (Azure AD)، دیتاورس را به گزینهای مناسب برای سازمانهایی تبدیل میکند که حفاظت از اطلاعات کسبوکار خود را در اولویت بالایی قرار میدهند.
چگونه به مایکروسافت دیتاورس (Microsoft Dataverse) مهاجرت کنیم؟
مهاجرت به مایکروسافت دیتاورس (Microsoft Dataverse) شامل ارزیابی منابع داده موجود، آمادهسازی و تبدیل دادهها، انتقال آنها به یک محیط دیتاورس و اعتبارسنجی یکپارچهسازیها و برنامهها پس از انتقال است. یک مهاجرت موفق نیازمند برنامهریزی دقیق در زمینه کیفیت دادهها، یکپارچهسازیهای سفارشی و پذیرش کاربران است.
پس از ارزیابی منابع داده، سازمانها مناسبترین مسیر مهاجرت را تعیین میکنند. گزینههای موجود عبارتاند از:
چند نکته کلیدی وجود دارد که سازمانها معمولاً پیش از مهاجرت به دیتاورس (Dataverse) در نظر میگیرند:
در مهاجرت به دیتاورس (Dataverse)، یکی از بهترین شیوههای کلیدی این است که کار را در مقیاس کوچک آغاز کنید. فرایند را با پروژههای آزمایشی (Pilot Projects) شروع کنید که بر بخش مشخصی از دادههای شما تمرکز دارند. این رویکرد کنترلشده، ریسکها را کاهش میدهد و به شما اجازه میدهد پیش از اجرای یک مهاجرت در مقیاس کامل، چالشهای احتمالی را شناسایی کنید، فرایندهای خود را بهبود دهید و بینشهای ارزشمندی کسب کنید.
همچنین، اولویت دادن به آموزش کاربران اهمیت بسیار زیادی دارد. با انتقال برنامهها و روشهای دسترسی به دادهها به یک راهکار مبتنی بر دیتاورس، کاربران خود را از پیش برای این تغییرات آماده کنید. آموزش پیشگیرانه، فرایند گذار را تسهیل میکند، اختلالات را کاهش میدهد و به پذیرش بهتر و موفقیت کلی برنامههای جدید مبتنی بر دیتاورس کمک میکند.
نکات کلیدی
دیتاورس (Dataverse) به شرکتها امکان میدهد فرایندهای کسبوکار سرتاسری ایجاد کنند. ساختار شهودی، قابلیتهای امنیتی قابلاعتماد و امکانات یکپارچهسازی آن، دیتاورس را به یک دارایی ارزشمند برای هر سازمانی تبدیل میکند که تلاش دارد از ابزارهای توسعه کمکد (Low-code) در پاور پلتفرم (Power Platform) بهره ببرد. برای معماریهای داده بسیار پیچیده یا نیازهای کاملاً تخصصی، انبارهای داده سازمانی تثبیتشده ممکن است انتخاب مناسبتری باشند. با این حال، در طیف گستردهای از سناریوها، دیتاورس ترکیبی قدرتمند از امنیت، مقیاسپذیری و سهولت استفاده را ارائه میدهد.
بله، مایکروسافت دیتاورس (Microsoft Dataverse) میتواند از طریق اتصالدهندهها (Connectors)، رابطهای برنامهنویسی کاربردی (APIs)، پاور کوئری (Power Query) و ابزارهای یکپارچهسازی، با سیستمهای کسبوکار موجود، برنامههای شخص ثالث و منابع داده خارجی یکپارچه شود. این یکپارچهسازیها به سازمانها امکان میدهند راهکارهای متصل ایجاد کنند و در عین حال دیتاورس را بهعنوان یک پلتفرم داده متمرکز برای برنامهها و گردشهای کاری کسبوکار حفظ کنند.
مایکروسافت دیتاورس (Microsoft Dataverse) برای ساخت برنامههای کسبوکار در اکوسیستم مایکروسافت طراحی شده است، در حالی که پایگاههای داده سنتی مانند SQL Server عمدتاً بر ذخیرهسازی و مدیریت دادهها تمرکز دارند. دیتاورس قابلیتهای داخلی برای امنیت، روابط میان دادهها، خودکارسازی و یکپارچهسازی با پاور پلتفرم (Power Platform)، داینامیکس ۳۶۵ (Dynamics 365) و سایر سرویسهای مایکروسافت ارائه میدهد. برای سازمانهایی که بر توسعه برنامهها و گردشهای کاری کسبوکار تمرکز دارند، دیتاورس رویکردی برنامهمحورتر نسبت به مدیریت داده ارائه میکند.
بله. دیتاورس (Dataverse) میتواند با امکان گسترش مدلهای داده، افزودن برنامههای جدید و اتصال منابع داده تازه در طول زمان، از نیازهای روبهرشد کسبوکارها پشتیبانی کند. معماری مقیاسپذیر آن به شرکتها اجازه میدهد راهکارهای متناسب با نیاز خود ایجاد کنند که همگام با تغییر فرایندها، کاربران و الزامات کسبوکار تکامل پیدا میکنند.
بله. اگرچه دیتاورس (Dataverse) بهصورت عمیقی با پاور پلتفرم (Power Platform) و داینامیکس ۳۶۵ (Dynamics 365) یکپارچه شده است، اما میتواند از طریق رابطهای برنامهنویسی کاربردی (APIs)، اتصالدهندهها (Connectors) و یکپارچهسازیهای سفارشی با برنامههای خارجی نیز ارتباط برقرار کند. این قابلیت به سازمانها اجازه میدهد دادههای دیتاورس را در راهکارهای یکپارچه گستردهتر، فراتر از برنامههای مایکروسافت، مورد استفاده قرار دهند.
خیر. دیتاورس (Dataverse) بهگونهای طراحی شده است که از شهروندان برنامهنویس و توسعهدهندگان شهروندی (Citizen Developers) از طریق ابزارهای کمکد (Low-code)، مؤلفههای از پیش ساختهشده و ساختارهای داده شهودی پشتیبانی کند. اگرچه پروژههای پیچیده ممکن است به تخصص در زمینه دیتاورس نیاز داشته باشند، بسیاری از سازمانها میتوانند بدون دانش پیشرفته در حوزه پایگاههای داده، برنامهها ایجاد کنند، گردشهای کاری کسبوکار را خودکارسازی کنند و راهکارهای مدیریت داده را توسعه دهند.
آماده ارتقای کسبوکار خود هستید؟ برای دریافت مشاوره و پیادهسازی راهکارهای تخصصی پاور پلتفرم، با ما تماس بگیرید.
دیدگاهتان را بنویسید